Danh sách dấu hiệu phải gọi cấp cứu ngay

Phần lớn cơn co giật tự dừng và không cần cấp cứu.

Nhưng có một danh sách cụ thể mà khi thấy thì gọi luôn, không cần cân nhắc thêm.

Tám tình huống gọi ngay

• Cơn kéo dài quá năm phút.
• Cơn thứ hai nối tiếp mà người bệnh không tỉnh lại giữa hai cơn.
• Người bệnh không tỉnh lại sau khi cơn dừng.
• Không thở lại bình thường.
• Có chấn thương, nhất là chấn thương đầu.
• Cơn xảy ra dưới nước.
• Người bệnh đang mang thai hoặc có đái tháo đường.
• Đây là cơn đầu tiên của người đó.

Vì sao mốc năm phút

• Phần lớn cơn tự dừng trong vòng hai phút.
• Quá năm phút thì khả năng tự dừng giảm nhiều.
• Càng kéo dài càng khó cắt.
• Năm phút là mốc để hành động, không phải mốc để chờ thêm.
• Vì thế phải bấm giờ ngay từ đầu.

Người chứng kiến luôn ước lượng sai

• Cơn hai phút có cảm giác như mười phút.
• Sợ hãi làm thời gian như kéo dài ra.
• Nhìn đồng hồ, đừng đếm nhẩm.
• Ghi cả giờ bắt đầu và giờ kết thúc.
• Con số chính xác giúp đội cấp cứu quyết định.

Cơn nối tiếp

• Không phải chỉ cơn dài mới nguy hiểm.
• Nhiều cơn ngắn liên tiếp cũng vậy.
• Điều quyết định là giữa các cơn có tỉnh lại không.
• Không tỉnh lại giữa các cơn là dấu hiệu nguy hiểm.
• Gọi ngay, đừng chờ xem cơn thứ ba có xảy ra không.

Không tỉnh lại

• Ngủ sâu sau cơn là bình thường.
• Nhưng phải đánh thức được.
• Gọi tên và chạm nhẹ để kiểm tra.
• Nếu không đáp ứng gì thì gọi cấp cứu.
• Đừng lay mạnh hoặc tát vào mặt.

Vấn đề hô hấp

• Thở không đều trong cơn là bình thường.
• Nhưng sau cơn phải thở lại bình thường.
• Nếu không thở lại thì gọi cấp cứu ngay.
• Đặt nằm nghiêng để dịch chảy ra ngoài.
• Nghe hướng dẫn của tổng đài về hô hấp nhân tạo nếu cần.

Chấn thương

• Chấn thương đầu cần được đánh giá.
• Nhất là ở người dùng thuốc chống đông.
• Vết thương chảy máu nhiều.
• Đau dữ dội ở một vùng, nghi gãy xương hoặc trật khớp.
• Nếu nghi tổn thương cột sống thì đừng di chuyển người bệnh.

Cơn dưới nước

• Luôn là tình huống cấp cứu.
• Giữ đầu họ trên mặt nước và đưa lên bờ.
• Gọi cấp cứu kể cả khi cơn đã dừng.
• Nguy cơ sặc nước vẫn còn dù họ trông ổn.
• Biến chứng có thể xuất hiện muộn.

Mang thai

• Cơn trong thai kỳ cần được đánh giá.
• Có rủi ro cho cả mẹ và thai.
• Ngã trong cơn cũng là yếu tố cần khám.
• Nói rõ tuổi thai khi gọi cấp cứu.

Đái tháo đường

• Cơn có thể do hạ đường huyết.
• Đây là tình huống cần xử trí khác.
• Nói rõ người bệnh có đái tháo đường khi gọi.
• Không cho ăn uống gì khi đang co giật.

Cơn đầu tiên

• Luôn cần được đánh giá.
• Vì chưa biết nguyên nhân.
• Vì cần loại trừ các tình trạng nguy hiểm.
• Kể cả khi người bệnh đã tỉnh lại bình thường.
• Nếu không gọi cấp cứu thì cũng phải đi khám trong ngày.

Khi bạn không biết người đó

• Bạn không biết đây có phải cơn quen thuộc của họ không.
• Trong trường hợp đó, gọi là hợp lý.
• Trừ khi họ có thẻ y tế ghi hướng dẫn khác.
• Hoặc khi họ tỉnh lại và nói rõ không cần.

Khi người bệnh đã có chẩn đoán

• Nhiều người có cơn quen thuộc tự dừng.
• Họ và gia đình thường biết rõ.
• Không phải lần nào cũng cần cấp cứu.
• Nhưng nếu cơn khác thường lệ thì vẫn phải gọi.
• Kế hoạch xử trí của bác sĩ nên ghi rõ mốc này.

Khi không chắc thì gọi

• Tổng đài sẽ hỏi và hướng dẫn bạn.
• Họ quen với những cuộc gọi như vậy.
• Gọi thừa an toàn hơn chờ đợi khi không chắc.
• Không ai trách bạn vì gọi.

Trong lúc chờ

• Tiếp tục giữ an toàn cho người bệnh.
• Đặt nằm nghiêng khi cơn đã dừng.
• Theo dõi hơi thở.
• Ghi lại mốc thời gian.
• Chuẩn bị danh sách thuốc và giấy tờ.

In danh sách này ra

• Dán ở tủ lạnh.
• Gửi cho người trông trẻ, cho nhà trường, cho đồng nghiệp.
• Chụp ảnh lưu trong điện thoại.
• Lúc căng thẳng không ai nhớ nổi tám mục.
• Tờ giấy thì nhớ hộ bạn.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Quá năm phút là mốc để gọi, không phải mốc để chờ thêm.
2. Cơn nối tiếp mà không tỉnh lại giữa hai cơn cũng nguy hiểm như một cơn dài.
3. Không chắc thì gọi — không ai trách bạn vì gọi thừa.

Câu hỏi thường gặp