Không ai nhớ được hướng dẫn khi đang chứng kiến người thân co giật.
Vì vậy tờ giấy phải nhớ hộ, và nó phải ở nơi ai cũng tìm thấy.
Vì sao phải viết ra
- Lúc hoảng, trí nhớ không hoạt động bình thường.
- Không ai có thời gian tra mạng.
- Chữ viết sẵn giúp người ta bình tĩnh hơn.
- Cũng giúp người lạ giúp đúng cách.
- Một trang là đủ, đừng viết dài.
Phần một: ba việc làm ngay
- Bấm giờ, ghi lại giờ bắt đầu.
- Dọn đồ nguy hiểm xung quanh, kê vật mềm dưới đầu.
- Ở lại cho tới khi người bệnh tỉnh táo hẳn.
- Khi cơn dừng thì đặt nằm nghiêng.
- Viết bằng chữ to, dễ đọc từ xa.
Phần hai: tuyệt đối không làm
- Không nhét gì vào miệng.
- Không giữ chặt tay chân.
- Không cho uống gì khi đang co giật.
- Không cạo gió, không vắt chanh.
- Không tạt nước lạnh.
- Không quay phim chia sẻ ra ngoài.
Phần ba: gọi cấp cứu khi
- Cơn quá năm phút.
- Cơn thứ hai nối tiếp mà không tỉnh lại.
- Không tỉnh lại sau khi cơn dừng.
- Không thở lại bình thường.
- Có chấn thương.
- Cơn khác hẳn mọi lần trước.
Phần bốn: thông tin người bệnh
- Họ tên và năm sinh.
- Chẩn đoán.
- Thuốc đang dùng, ghi tên hoạt chất.
- Dị ứng thuốc.
- Cân nặng nếu là trẻ em.
Phần năm: số điện thoại
- Số cấp cứu.
- Hai số người thân.
- Số bác sĩ hoặc phòng khám đang theo dõi.
- Địa chỉ nhà viết đầy đủ, để người gọi đọc luôn.
- Đây là chi tiết nhỏ mà rất hữu ích.
Nếu có thuốc cắt cơn được kê
- Ghi rõ thuốc để ở đâu.
- Ghi rõ khi nào được dùng theo hướng dẫn bác sĩ.
- Ghi rõ ai đã được hướng dẫn cách dùng.
- Ghi rõ vẫn phải gọi cấp cứu sau khi dùng.
- Chỉ viết đúng những gì bác sĩ đã kê.
Để ở đâu
- Dán ở tủ lạnh.
- Một bản trong ví người bệnh.
- Một ảnh trong điện thoại của mọi người trong nhà.
- Một bản cho người trông trẻ.
- Một bản cho nhà trường hoặc nơi làm việc.
Phân công trong nhà
- Ai ở lại với người bệnh.
- Ai gọi cấp cứu.
- Ai ra đón xe và mở cửa.
- Ai lấy giấy tờ và thuốc.
- Ai trông các con nhỏ khác.
- Viết rõ tên từng người.
Tập trước một lần
- Đọc bản kế hoạch cùng nhau.
- Cho từng người nhắc lại ba việc cần làm.
- Cho họ nhắc lại mốc gọi cấp cứu.
- Cho họ đọc lại địa chỉ nhà.
- Mười phút tập đáng hơn nhiều lần dặn miệng.
Dạy trẻ trong nhà
- Dạy trẻ gọi người lớn ngay.
- Dạy trẻ số cấp cứu và địa chỉ nhà.
- Dạy trẻ không nhét gì vào miệng.
- Giải thích để trẻ không sợ và không nghĩ mình có lỗi.
- Nhắc lại định kỳ khi trẻ lớn hơn.
Bản cho nơi làm việc và nhà trường
- Rút gọn còn phần xử trí và mốc gọi cấp cứu.
- Thêm số của gia đình.
- Với trẻ thì thêm cân nặng và thuốc đang dùng.
- Gửi cho giáo viên chủ nhiệm và y tế trường.
- Cập nhật mỗi năm học.
Túi đi viện chuẩn bị sẵn
- Giấy tờ tuỳ thân và thẻ bảo hiểm.
- Bản kế hoạch và danh sách thuốc.
- Thuốc đủ vài ngày.
- Sạc điện thoại và đồ dùng cơ bản.
- Để ở chỗ ai cũng biết.
Kiểm tra thử một lần
- Nhờ một người trong nhà thử tìm bản kế hoạch.
- Xem họ tìm ra trong bao lâu.
- Hỏi họ ba việc cần làm là gì.
- Nếu họ không nhớ thì cần tập lại.
- Thử một lần còn hơn phát hiện lúc đang cần.
Cập nhật
- Ngay khi đổi thuốc.
- Ngay khi đổi số điện thoại.
- Khi kiểu cơn thay đổi.
- Ghi ngày cập nhật lên trên cùng.
- Bỏ bản cũ để không ai đọc nhầm.
- Rà lại toàn bộ mỗi năm.
Bản dành cho người lạ
- Người bệnh nên mang một bản rút gọn trong ví.
- Ghi ngắn: tôi có động kinh, hãy làm ba việc này.
- Ghi khi nào gọi cấp cứu.
- Ghi số người thân.
- Người lạ cũng giúp đúng nếu có hướng dẫn trong tay.
Nhờ bác sĩ kiểm lại
- Đưa bản kế hoạch cho bác sĩ xem ở lần tái khám.
- Nhờ họ bổ sung phần riêng cho trường hợp của bạn.
- Nhất là mốc gọi cấp cứu.
- Bản có chữ của bác sĩ cũng thuyết phục người nhà hơn.
Khi có người mới vào nhà
- Người giúp việc mới, người thuê trọ cùng, bạn tới ở nhờ.
- Chỉ cho họ bản kế hoạch ngay từ đầu.
- Cho họ nhắc lại ba việc cần làm.
- Chỉ chỗ để giấy tờ và thuốc.
- Mất năm phút mà đổi lấy sự an tâm.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- Một trang, chữ to, dán ở tủ lạnh — lúc hoảng không ai đọc được chữ nhỏ.
- Phân công rõ tên từng người thay vì để mọi người cùng loay hoay.
- Tập trước một lần, vì đọc và nhớ là hai chuyện khác nhau khi đang sợ.
Câu hỏi thường gặp
Bản kế hoạch nên gồm những gì?
Gồm ba việc cần làm, danh sách việc không được làm, mốc gọi cấp cứu, thuốc đang dùng, số cấp cứu và số người thân.
Nên để bản kế hoạch ở đâu?
Dán ở tủ lạnh hoặc nơi dễ thấy trong nhà, một bản trong ví, một ảnh trong điện thoại, và gửi bản cho người trông trẻ hoặc nhà trường.
Có cần tập trước không?
Rất nên. Cho từng người nhắc lại các bước một lần, vì đọc và nhớ là hai chuyện khác nhau khi đang hoảng.
Bao lâu cập nhật một lần?
Cập nhật ngay khi đổi thuốc, đổi số điện thoại hoặc khi kiểu cơn thay đổi, và rà lại toàn bộ ít nhất mỗi năm một lần.