Bài trước nói khi nào phải gọi.
Bài này nói mặt còn lại, vì với nhiều gia đình, biết khi nào không cần gọi cũng quan trọng không kém.
Tình huống thường không cần cấp cứu
- Người bệnh đã có chẩn đoán động kinh.
- Cơn diễn ra đúng như thường lệ.
- Kéo dài trong khoảng thời gian quen thuộc.
- Tự dừng.
- Người bệnh tỉnh lại và hồi phục như mọi lần.
- Không có chấn thương.
Điều kiện tiên quyết: biết cơn bình thường của mình
- Cơn thường kéo dài bao lâu.
- Thường bắt đầu thế nào.
- Sau cơn bao lâu thì tỉnh táo.
- Không biết mốc bình thường thì không so sánh được.
- Đây là lý do nhật ký cơn quan trọng.
Kế hoạch xử trí của bác sĩ
- Hỏi bác sĩ ghi rõ khi nào gọi cấp cứu và khi nào không.
- Ghi cụ thể theo cơn của bạn.
- In ra và đưa cho người thân.
- Đây là cách tốt nhất để mọi người cùng biết.
- Cập nhật khi tình trạng thay đổi.
Nhưng vẫn gọi nếu
- Cơn dài hơn thường lệ.
- Cơn khác kiểu so với mọi lần.
- Có cơn thứ hai nối tiếp.
- Hồi phục lâu hơn hẳn.
- Có chấn thương.
- Bạn cảm thấy có gì đó khác.
Xử trí tại chỗ
- Bấm giờ, dọn chỗ, ở lại.
- Khi cơn dừng thì đặt nằm nghiêng.
- Lau miệng nếu có dịch.
- Ở cạnh cho tới khi họ tỉnh táo hẳn.
- Cho nghỉ ngơi sau đó.
Theo dõi vài giờ sau
- Người bệnh có hồi phục như mọi lần không.
- Có đau đầu bất thường không.
- Có yếu một bên kéo dài không.
- Có sốt không.
- Nếu có điều gì khác thường thì đi khám.
Ghi vào nhật ký
- Ngày giờ, thời lượng, biểu hiện.
- Hoàn cảnh trước đó.
- Thời gian hồi phục.
- Đã dùng đủ thuốc chưa.
- Mang đi lần tái khám tới.
Khi nào cần báo bác sĩ dù không cấp cứu
- Tần suất cơn tăng lên.
- Kiểu cơn thay đổi.
- Xuất hiện loại cơn mới.
- Hồi phục lâu hơn.
- Có chấn thương dù nhẹ.
- Gọi hoặc nhắn cho phòng khám, không cần chờ lịch hẹn.
Người bệnh từ chối đi viện
- Người trưởng thành đã tỉnh táo hoàn toàn có quyền từ chối.
- Nhưng nên có người ở cùng vài giờ.
- Nên đi khám nếu có chấn thương.
- Đừng để họ tự lái xe hoặc đi một mình ngay.
- Ghi lại sự việc để báo bác sĩ sau.
Người cao tuổi cũng cần ngưỡng thấp hơn
- Họ dễ chấn thương khi ngã hơn.
- Dễ chảy máu trong sọ hơn, nhất là khi dùng thuốc chống đông.
- Lú lẫn sau cơn khó đánh giá hơn.
- Cơn có thể là biểu hiện của bệnh nền cấp tính.
- Nên gọi sớm hơn là chờ đợi.
Với trẻ em thì ngưỡng thấp hơn
- Trẻ nhỏ cần ngưỡng gọi cấp cứu thấp hơn người lớn.
- Nhất là trẻ dưới sáu tháng.
- Nhất là khi kèm sốt cao, nôn nhiều, cổ cứng.
- Cơn đầu tiên của trẻ luôn phải đi khám.
- Đừng áp dụng tiêu chí của người lớn cho trẻ.
Về việc dùng thuốc cắt cơn tại nhà
- Chỉ dùng nếu bác sĩ đã kê riêng cho người đó.
- Và đã hướng dẫn cụ thể bằng văn bản.
- Không tự mua, không dùng thuốc của người khác.
- Ghi lại đã dùng lúc mấy giờ.
- Hỏi bác sĩ có cần gọi cấp cứu sau khi dùng không.
Sau khi không gọi cấp cứu
- Cho người bệnh nghỉ ngơi phần còn lại của ngày.
- Không để họ lái xe hoặc vận hành máy móc.
- Không để họ tắm một mình trong vài giờ đầu.
- Nhắc uống thuốc đúng giờ tiếp theo.
- Kiểm tra lại vào buổi tối xem có gì khác thường không.
Đừng ngại gọi khi cần
- Nhiều người ngại vì sợ làm phiền.
- Nhưng đây là điều hệ thống cấp cứu tồn tại để làm.
- Không chắc thì gọi.
- Tổng đài sẽ giúp bạn quyết định.
- Gọi thừa an toàn hơn nhiều so với bỏ sót.
Khi gia đình không thống nhất
- Người muốn gọi, người bảo không cần.
- Tranh luận lúc đó là mất thời gian.
- Nếu không thống nhất thì cứ gọi.
- Bàn lại sau khi mọi việc đã qua.
- Kế hoạch viết sẵn của bác sĩ giải quyết được xung đột này.
Cân bằng hai phía
- Gọi mọi lần làm gia đình kiệt sức và người bệnh ngại ra ngoài.
- Không bao giờ gọi thì bỏ sót tình huống nguy hiểm.
- Kế hoạch viết sẵn của bác sĩ giải quyết được cả hai.
- Đó là lý do nên xin kế hoạch cụ thể.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- Biết cơn bình thường của mình là điều kiện để phân biệt khi nào cần gọi.
- Xin bác sĩ ghi rõ mốc gọi cấp cứu bằng văn bản cho trường hợp của bạn.
- Trẻ em cần ngưỡng thấp hơn — đừng áp dụng tiêu chí của người lớn.
Câu hỏi thường gặp
Có phải cơn nào cũng cần gọi cấp cứu không?
Không. Với người đã có chẩn đoán và cơn diễn ra đúng như thường lệ rồi tự dừng, thường chỉ cần xử trí tại chỗ và theo dõi.
Làm sao biết đây là cơn quen thuộc?
Khi nó giống các cơn trước về kiểu, thời lượng và cách hồi phục; đó là lý do người bệnh và gia đình nên biết rõ cơn bình thường của mình.
Người bệnh từ chối đi viện thì có được không?
Người trưởng thành đã tỉnh táo hoàn toàn có quyền từ chối, nhưng nên có người ở cùng và nên đi khám nếu có chấn thương hoặc cơn khác thường.
Không gọi cấp cứu thì cần làm gì sau đó?
Ghi lại cơn vào nhật ký, theo dõi người bệnh vài giờ, và báo bác sĩ nếu có điều gì khác thường so với mọi lần.