Đây là chủ đề nghe có vẻ đơn giản nhưng lại quyết định phần lớn kết quả điều trị.
Nhiều trường hợp tưởng là "thuốc không hiệu quả" thực ra là thuốc không được uống đều.
Vì sao đều đặn lại quan trọng đến vậy
- Nồng độ thuốc trong cơ thể cần giữ ổn định.
- Uống thất thường làm nồng độ lên xuống.
- Khoảng trũng là lúc cơn dễ xảy ra nhất.
- Ở một số người chỉ cần bỏ một liều đã đủ.
- Đây là nguyên nhân tái phát phổ biến nhất.
Vì sao người ta quên
- Thay đổi lịch sinh hoạt.
- Đi công tác, đi chơi.
- Hết thuốc mà chưa kịp lấy.
- Ngại tác dụng phụ nên bỏ.
- Thấy đỡ rồi nên tự giảm.
- Mỗi lý do có cách giải quyết riêng.
Gắn thuốc với thói quen cố định
- Đánh răng buổi sáng và buổi tối.
- Bữa ăn.
- Trước khi đi ngủ.
- Thói quen sẵn có là mốc đáng tin hơn trí nhớ.
- Đặt thuốc ngay cạnh thứ gắn với thói quen đó.
Hộp chia thuốc theo ngày
- Giúp bạn biết ngay đã uống chưa.
- Đây là điểm quan trọng nhất của nó.
- Chọn hộp có ô sáng và tối nếu uống hai lần một ngày.
- Nạp hộp vào cùng một ngày mỗi tuần.
- Nhờ dược sĩ hướng dẫn nếu bạn không chắc.
Báo thức trên điện thoại
- Đặt lặp lại hằng ngày.
- Đặt tên báo thức rõ ràng.
- Chỉ tắt báo thức sau khi đã uống, không tắt rồi tính uống sau.
- Có ứng dụng nhắc thuốc nếu bạn thích.
- Nhưng công cụ đơn giản thường bền hơn.
Khi trong nhà có nhiều người cùng uống thuốc
- Dễ nhầm hộp thuốc của nhau.
- Ghi tên rõ ràng lên từng hộp.
- Để riêng chỗ cho từng người.
- Không đổ chung nhiều loại vào một lọ.
- Nhầm thuốc là sai sót có thật và hoàn toàn tránh được.
Đừng để hết thuốc
- Đây là nguyên nhân bỏ liều rất hay gặp.
- Đặt nhắc lấy thuốc trước khi hết một tuần.
- Hỏi có dịch vụ quản lý đơn thuốc lặp lại không.
- Giữ một lượng dự phòng nếu bác sĩ cho phép.
- Tính trước các dịp nghỉ dài.
Khi quên một liều
- Cách xử lý khác nhau tuỳ thuốc.
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ ghi sẵn hướng dẫn cho thuốc của bạn.
- Giữ tờ hướng dẫn đó trong ví hoặc chụp vào điện thoại.
- Đừng tự quyết định lúc nửa đêm.
- Đừng tự uống bù gấp đôi khi chưa hỏi.
Khi nôn sau khi uống thuốc
- Rất hay xảy ra khi bạn ốm.
- Hỏi bác sĩ trước về cách xử trí tình huống này.
- Ghi hướng dẫn vào cùng tờ giấy.
- Báo bác sĩ nếu bạn nôn nhiều ngày liền.
- Đây là lý do cơn hay xảy ra khi ốm.
Khi ngại tác dụng phụ
- Đừng tự bỏ thuốc, hãy nói ra.
- Nhiều tác dụng phụ giảm dần theo thời gian.
- Nhiều tác dụng phụ điều chỉnh được bằng cách đổi giờ uống.
- Có thể đổi liều hoặc đổi loại.
- Bác sĩ chỉ giúp được nếu biết.
Khi thấy đỡ và muốn ngừng
- Không còn cơn là dấu hiệu thuốc đang hiệu quả.
- Không phải dấu hiệu bạn đã khỏi.
- Ngừng đột ngột có thể gây cơn nặng.
- Nếu muốn ngừng thì bàn với bác sĩ.
- Có thể có kế hoạch giảm dần an toàn.
Khi đi xa
- Mang nhiều hơn số ngày đi.
- Để trong hành lý xách tay, không ký gửi.
- Mang trong bao bì gốc có nhãn.
- Mang đơn thuốc hoặc giấy xác nhận.
- Hỏi cách điều chỉnh giờ uống khi lệch múi giờ.
- Chia thuốc ra hai nơi phòng thất lạc.
Khi lịch sinh hoạt thay đổi
- Đổi ca làm, đi học xa, chuyển nhà.
- Đây là những lúc dễ bỏ liều nhất.
- Thiết lập lại thói quen mới ngay.
- Đặt lại báo thức theo giờ mới.
- Nói với bác sĩ nếu lịch mới khó theo phác đồ hiện tại.
Nếu bạn hay quên
- Nói thật với bác sĩ, không ai phán xét.
- Có thể đơn giản hoá số lần uống trong ngày.
- Có thể có dạng bào chế thuận tiện hơn.
- Nhờ người nhà hỗ trợ nhắc theo cách bạn thấy dễ chịu.
- Đây là vấn đề giải quyết được nếu nói ra.
Khi phải uống thuốc ở nơi làm việc
- Nhiều người ngại uống thuốc trước mặt đồng nghiệp.
- Hỏi bác sĩ có thể xếp liều vào giờ ở nhà không.
- Nếu không thì để một liều dự phòng ở ngăn kéo.
- Đặt báo thức im lặng.
- Đừng bỏ liều chỉ vì ngại.
Thiếu niên là nhóm cần chú ý
- Đây là giai đoạn bỏ thuốc nhiều nhất.
- Muốn giống bạn bè, ngại mang thuốc theo.
- Nói chuyện thẳng thắn thay vì kiểm soát.
- Giải thích hậu quả cụ thể, ví dụ việc lái xe.
- Để trẻ tham gia vào quyết định điều trị.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- Bỏ liều là nguyên nhân tái phát phổ biến nhất, và hoàn toàn phòng được.
- Xin sẵn hướng dẫn "quên liều thì làm gì" bằng giấy và giữ bên mình.
- Thấy đỡ không phải là khỏi — muốn ngừng thì bàn với bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải uống đúng giờ?
Vì nồng độ thuốc trong cơ thể cần giữ ổn định; uống thất thường làm nồng độ dao động và cơn dễ xảy ra hơn.
Tôi quên một liều thì phải làm gì?
Cách xử lý khác nhau tuỳ thuốc, nên hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ ghi sẵn hướng dẫn cho thuốc của bạn và giữ tờ đó bên mình.
Bỏ một liều có sao không?
Ở một số người chỉ cần bỏ một liều đã đủ để cơn xảy ra, nên hãy coi việc uống đều là ưu tiên và tìm cách để không quên.
Tôi thấy đỡ rồi thì có ngừng được không?
Không. Không còn cơn là dấu hiệu thuốc đang hiệu quả, không phải dấu hiệu đã khỏi; ngừng phải có kế hoạch của bác sĩ.