Chấn thương trong cơn: xử trí và phòng ngừa

Bản thân cơn hiếm khi gây tổn thương lâu dài.

Nhưng cú ngã, cái bàn kính hay nồi nước sôi thì có.

Những chấn thương hay gặp

• Vết thương ở đầu và mặt do ngã.
• Cắn vào lưỡi hoặc má trong.
• Bầm tím khắp người.
• Bong gân, đôi khi trật khớp.
• Gãy răng nếu ngã úp mặt.
• Bỏng nếu cơn xảy ra gần nguồn nhiệt.

Chấn thương đầu cần chú ý nhất

• Khám nếu có vết thương ở đầu.
• Khám nếu người bệnh dùng thuốc chống đông.
• Khám nếu đau đầu tăng dần sau đó.
• Khám nếu nôn nhiều hoặc lú lẫn kéo dài bất thường.
• Chảy máu trong sọ có thể xuất hiện muộn.

Xử trí vết thương ngay

• Chỉ xử trí sau khi cơn đã dừng.
• Rửa vết thương bằng nước sạch.
• Ép cầm máu bằng gạc sạch.
• Băng lại.
• Đi khám nếu vết thương sâu, dài hoặc chảy máu không cầm.
• Hỏi về việc tiêm phòng uốn ván nếu vết thương bẩn.

Vết cắn ở lưỡi

• Thường ở cạnh bên lưỡi.
• Chảy máu nhiều nhưng thường tự cầm.
• Súc miệng nước muối loãng.
• Ăn đồ mềm mát trong vài ngày.
• Đi khám nếu vết cắn sâu hoặc lưỡi sưng nhiều.

Đau vai sau cơn

• Cơn mạnh có thể gây trật khớp vai.
• Biểu hiện là đau nhiều, không nhấc tay lên được.
• Vai trông biến dạng.
• Đây là tình huống cần đi khám ngay.
• Không tự kéo nắn.

Đau lưng sau cơn

• Đau mỏi lưng sau cơn là thường gặp.
• Nhưng đau dữ dội, đau khi ấn vào cột sống thì cần khám.
• Nhất là ở người loãng xương.
• Nhất là ở người cao tuổi.
• Đừng mặc nhiên cho là đau cơ bình thường.

Bố trí nhà cho an toàn

• Bọc góc nhọn của bàn ghế.
• Tránh bàn kính và vách kính.
• Trải thảm mềm ở nơi bạn hay ngồi.
• Không để đồ sắc nhọn ở tầm thấp.
• Cố định kệ tủ vào tường.
• Giữ lối đi thông thoáng.

Phòng tắm là nơi nguy hiểm nhất

• Dùng vòi sen thay vì ngâm bồn.
• Nếu tắm bồn thì phải có người ở nhà.
• Lắp tay vịn.
• Dùng thảm chống trượt.
• Đặt nhiệt độ nước nóng ở mức an toàn.
• Không khoá cửa từ bên trong, dùng biển báo thay thế.

Bếp

• Nấu ở bếp phía trong thay vì phía ngoài.
• Quay cán nồi vào trong.
• Dùng lò vi sóng thay cho nấu trực tiếp khi có thể.
• Mang đồ nóng bằng xe đẩy thay vì bưng.
• Không mang nồi nước sôi khi ở nhà một mình.

Nước là rủi ro lớn nhất

• Cơn xảy ra dưới nước có thể gây đuối nước.
• Không bơi một mình, dù bơi giỏi.
• Báo nhân viên cứu hộ ở bể bơi.
• Không tắm sông tắm biển một mình.
• Đây là lưu ý an toàn quan trọng nhất.

Cầu thang và chỗ cao

• Lắp tay vịn cả hai bên nếu được.
• Chiếu sáng đủ.
• Cân nhắc cửa chắn nếu cơn hay xảy ra bất ngờ.
• Tránh làm việc trên cao.
• Không trèo thang khi ở nhà một mình.

Mũ bảo hộ

• Chỉ dành cho người có cơn ngã đột ngột nhiều lần.
• Không phải ai cũng cần.
• Bàn với bác sĩ trước khi quyết định.
• Nếu dùng thì chọn loại thoải mái để đeo được lâu.
• Với trẻ em cần cân nhắc cả yếu tố tâm lý.

Khi ra ngoài

• Tránh đứng sát mép sân ga hoặc lề đường.
• Đứng dựa tường khi chờ ở nơi đông người.
• Ngồi xuống ngay khi có cảm giác báo trước.
• Mang thẻ thông tin y tế.
• Cho người thân biết bạn đi đâu.

Khi ở một mình

• Cho người thân biết lịch trình của bạn.
• Gọi điện kiểm tra theo giờ cố định.
• Cân nhắc thiết bị báo động cá nhân.
• Để điện thoại luôn trong tầm tay.
• Mang thẻ thông tin y tế trong người.

Khi bạn sống cùng người khác

• Thống nhất trước ai làm gì khi có cơn.
• Chỉ cho họ chỗ để bộ sơ cứu.
• Thống nhất khi nào gọi cấp cứu.
• Ghi số bác sĩ ở nơi dễ thấy.
• Bàn khi cả hai bình tĩnh, không phải lúc đang xảy ra.

Cân bằng an toàn và cuộc sống

• Không cần biến nhà thành nơi kiêng đủ thứ.
• Tập trung vào vài rủi ro lớn: nước, lửa, chỗ cao.
• Những điều chỉnh nhỏ mang lại phần lớn lợi ích.
• Hỏi bác sĩ điều gì thật sự cần với mức kiểm soát cơn của bạn.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Chấn thương đầu cần khám, nhất là ở người dùng thuốc chống đông.
2. Phòng tắm và nước là rủi ro lớn nhất — vòi sen thay bồn, không bơi một mình.
3. Tập trung vào vài rủi ro lớn thay vì biến nhà thành nơi kiêng đủ thứ.

Câu hỏi thường gặp