Bác sĩ gặp bạn vài chục phút mỗi vài tháng.
Cuốn nhật ký của bạn là thứ duy nhất ghi lại toàn bộ khoảng thời gian giữa hai lần khám.
Vì sao trí nhớ không đủ
- Người bệnh thường không nhớ chính cơn của mình.
- Người ta hay nhớ cơn gần nhất và cơn nặng nhất.
- Số lần thường bị ước lượng sai.
- Câu "thỉnh thoảng" không nói được gì cho bác sĩ.
- Con số cụ thể thì có.
Nhật ký giúp trả lời ba câu
- Thuốc hiện tại có hiệu quả không.
- Có yếu tố nào làm cơn dễ xảy ra hơn không.
- Tình trạng đang tốt lên hay xấu đi.
- Ba câu này quyết định mọi điều chỉnh điều trị.
Ghi gì cho mỗi cơn
- Ngày và giờ.
- Loại cơn nếu bạn có nhiều loại.
- Kéo dài bao lâu.
- Có báo trước không.
- Bạn đang làm gì lúc đó.
- Bao lâu sau mới tỉnh táo hẳn.
- Có chấn thương gì không.
Ghi gì cho mỗi ngày
- Ngủ mấy tiếng, có ngủ ngon không.
- Có uống đủ thuốc không.
- Có uống rượu bia không.
- Mức căng thẳng.
- Có ốm sốt không.
- Với phụ nữ: ngày chu kỳ.
- Chỉ vài dòng ngắn là đủ.
Ghi cả tác dụng phụ
- Buồn ngủ, chóng mặt, buồn nôn.
- Thay đổi tâm trạng.
- Khó tập trung.
- Phát ban da.
- Ghi cả mức độ ảnh hưởng tới sinh hoạt.
- Đây là phần rất hay bị bỏ sót.
Sổ giấy hay ứng dụng
- Cái nào bạn duy trì được là cái tốt nhất.
- Sổ nhỏ để cạnh giường là đủ.
- Ứng dụng tiện vì luôn ở trong điện thoại.
- Ghi chú trong điện thoại cũng được.
- Đừng để việc chọn công cụ làm bạn trì hoãn.
Nếu dùng ứng dụng
- Kiểm tra xuất được dữ liệu ra để in hoặc gửi.
- Kiểm tra chính sách dữ liệu cá nhân.
- Sao lưu định kỳ.
- Đừng phụ thuộc hoàn toàn vào một ứng dụng có thể ngừng hoạt động.
Ghi ngay, đừng để tới tối
- Chi tiết mất đi rất nhanh.
- Ghi vài chữ ngay rồi bổ sung sau cũng được.
- Nhờ người chứng kiến bổ sung phần bạn không nhớ.
- Đây là lý do nên để sổ ở nơi dễ với tới.
Nhờ người nhà cùng ghi
- Họ thấy những gì bạn không thấy.
- Nhất là phần bắt đầu và phần sau cơn.
- Thống nhất một chỗ ghi chung.
- Dạy họ ghi những chi tiết cần thiết.
- Điều này làm nhật ký đầy đủ hơn hẳn.
Đặt nhật ký ở đâu
- Chỗ bạn chắc chắn với tới sau cơn.
- Cạnh giường là vị trí tốt.
- Nếu dùng điện thoại thì tạo lối tắt ở màn hình chính.
- Người nhà cũng cần biết chỗ để ghi vào.
- Dễ với tới thì mới ghi đều được.
Tóm tắt trước khi đi khám
- Đếm số cơn trong khoảng thời gian từ lần khám trước.
- So với kỳ trước là tăng hay giảm.
- Nêu quy luật nếu bạn thấy có.
- Nêu tác dụng phụ ảnh hưởng nhất.
- Một trang tóm tắt được đọc, cả cuốn sổ thì không.
Ghi bằng lời của chính bạn
- Không cần dùng thuật ngữ y khoa.
- Mô tả đúng những gì bạn thấy và cảm nhận.
- Bác sĩ sẽ tự chuyển sang ngôn ngữ chuyên môn.
- Cố dùng từ chuyên môn sai còn gây nhầm lẫn hơn.
- Viết như kể cho một người bạn nghe.
Nhật ký giúp đánh giá thuốc mới
- Ghi ngày bắt đầu thuốc mới.
- So sánh tần suất trước và sau.
- Ghi mọi tác dụng phụ từ khi bắt đầu.
- Cần thời gian đủ dài mới kết luận được.
- Không có nhật ký thì đánh giá chỉ là cảm giác.
Tìm quy luật
- Cơn hay xảy ra vào buổi nào trong ngày.
- Có liên hệ với giấc ngủ đêm trước không.
- Có tập trung vào giai đoạn nào của chu kỳ không.
- Có liên hệ với những đợt căng thẳng không.
- Quy luật thường chỉ hiện ra sau vài tháng ghi.
Đừng để nhật ký thành gánh nặng
- Vài dòng ngắn là đủ.
- Không cần ghi chi tiết những ngày bình thường.
- Bỏ vài ngày cũng không sao, ghi tiếp là được.
- Mục tiêu là thấy xu hướng, không phải hoàn hảo.
- Hệ thống đơn giản thì mới duy trì được lâu.
Ghi cả những lần suýt xảy ra
- Có hôm bạn thấy cảm giác báo trước mà không thành cơn.
- Đây cũng là thông tin có ích.
- Ghi lại hoàn cảnh của những lần đó.
- Có thể cho thấy yếu tố kích hoạt rõ hơn.
- Cũng giúp bạn nhận ra dấu hiệu sớm.
Giữ nhật ký lâu dài
- Dữ liệu nhiều năm rất có giá trị.
- Nhất là khi đổi bác sĩ hoặc chuyển viện.
- Sao lưu nếu dùng bản điện tử.
- Giữ cùng với hồ sơ y tế khác.
- Mang theo khi xin ý kiến thứ hai.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- "Thỉnh thoảng" không nói được gì, con số cụ thể thì có.
- Ghi cả tác dụng phụ, đây là phần hay bị bỏ sót nhất.
- Làm một trang tóm tắt trước khi đi khám — cả cuốn sổ thì không ai đọc hết.
Câu hỏi thường gặp
Nhật ký cơn để làm gì?
Để biết tần suất thật thay vì dựa vào trí nhớ, để đánh giá thuốc có hiệu quả không, và để tìm ra yếu tố kích hoạt riêng của bạn.
Cần ghi những gì?
Ghi ngày giờ, loại cơn, thời lượng, hoàn cảnh trước đó, giấc ngủ đêm trước, việc uống thuốc và thời gian hồi phục sau cơn.
Dùng sổ giấy hay ứng dụng?
Cái nào bạn thật sự duy trì được là cái tốt nhất; điều quan trọng là ghi đều đặn và mang theo được khi đi khám.
Có cần ghi cả những ngày không lên cơn không?
Không cần ghi chi tiết, nhưng nên ghi giấc ngủ và việc uống thuốc đều đặn, vì đó là nền để so sánh khi cơn xảy ra.