Nhiều gia đình phản đối việc người bệnh ra ở riêng.
Nhưng với chuẩn bị hợp lý, sống độc lập là hoàn toàn khả thi với đa số người.
Bàn với bác sĩ trước
- Mức chuẩn bị tuỳ vào tần suất và loại cơn.
- Người kiểm soát tốt cần ít điều chỉnh hơn.
- Hỏi bác sĩ đánh giá cụ thể cho bạn.
- Xin lời khuyên bằng văn bản để nói với gia đình.
- Ý kiến chuyên môn thuyết phục hơn tranh luận.
Lịch liên lạc cố định
- Thống nhất giờ gọi hoặc nhắn tin mỗi ngày.
- Thống nhất phải làm gì nếu bạn không trả lời.
- Ai là người tới kiểm tra.
- Người đó có chìa khoá không.
- Hệ thống đơn giản thì mới duy trì được.
Điện thoại
- Luôn trong tầm tay, nhất là khi ở nhà một mình.
- Sạc đầy trước khi ngủ.
- Điền mục thông tin y tế xem được khi máy đang khoá.
- Lưu số cấp cứu và số người thân ở nơi dễ tìm.
- Cân nhắc thêm một điện thoại để ở phòng khác.
Chìa khoá dự phòng
- Gửi một chìa cho người thân hoặc hàng xóm tin cậy.
- Thống nhất khi nào họ được dùng.
- Tránh khoá cửa phòng từ bên trong.
- Nếu cần riêng tư thì dùng biển báo.
Cho hàng xóm biết
- Họ ở gần nhất khi có chuyện.
- Chỉ cần một bản hướng dẫn ngắn.
- Và số điện thoại người thân của bạn.
- Quyết định là của bạn, nhưng cân nhắc lợi ích thực tế.
- Nhiều người thấy yên tâm hơn hẳn sau khi nói.
Thẻ thông tin y tế
- Mang theo người khi ra ngoài.
- Ghi ngắn: có động kinh, thuốc đang dùng, số liên hệ.
- Vòng đeo tay cũng là lựa chọn tốt.
- Đây là thứ nói thay bạn khi bạn không nói được.
Nhà cửa
- Ưu tiên phòng tắm: vòi sen, tay vịn, thảm chống trượt.
- Bọc góc nhọn, tránh bàn kính.
- Nấu ăn ở bếp phía trong, dùng nồi điện khi có thể.
- Giường thấp, sàn có thảm ở chỗ hay ngồi.
- Giữ lối đi thông thoáng.
Thói quen hằng ngày
- Uống thuốc đúng giờ, dùng hộp chia thuốc.
- Giữ giờ ngủ đều.
- Ăn đều, không bỏ bữa.
- Không tắm bồn, không bơi một mình.
- Những thói quen này là phần lớn của an toàn.
Thiết bị hỗ trợ
- Có nhiều loại cảm biến và thiết bị báo động.
- Không loại nào phát hiện được mọi cơn.
- Hỏi bác sĩ loại nào phù hợp với cơn của bạn.
- Đừng dựa hoàn toàn vào thiết bị.
- Chúng bổ sung cho hệ thống chứ không thay thế.
Chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp
- Bản kế hoạch xử trí dán ở nơi dễ thấy.
- Danh sách thuốc để cùng chỗ.
- Túi đi viện chuẩn bị sẵn.
- Giấy tờ tuỳ thân và thẻ bảo hiểm dễ tìm.
- Cho người thân biết những thứ đó để ở đâu.
Tự lập là một phần của sức khoẻ
- Bị bảo bọc quá mức ảnh hưởng tới tinh thần.
- Tự chủ trong cuộc sống là điều quan trọng.
- Mục tiêu là an toàn vừa đủ, không phải an toàn tuyệt đối.
- An toàn tuyệt đối là điều không ai có, kể cả người khoẻ mạnh.
Thuyết phục gia đình
- Trình bày hệ thống bạn đã chuẩn bị.
- Cho họ thấy bản kế hoạch cụ thể.
- Đề xuất giai đoạn thử nghiệm có liên lạc thường xuyên.
- Mang ý kiến của bác sĩ.
- Nỗi lo của họ là chính đáng, nên hãy giải quyết chứ đừng bác bỏ.
Khi thấy cô đơn
- Sống một mình với bệnh mạn tính dễ dẫn tới cô lập.
- Giữ liên lạc thường xuyên với bạn bè.
- Tham gia hoạt động ngoài nhà.
- Tìm nhóm hỗ trợ nếu có.
- Nói với bác sĩ nếu bạn thấy buồn kéo dài.
Khi bạn đi vắng nhiều ngày
- Báo người thường liên lạc với bạn.
- Thống nhất cách giữ liên lạc khi đi xa.
- Mang đủ thuốc và bản kế hoạch.
- Cho người đi cùng biết cách xử trí.
- Giữ nếp ngủ dù đang đi chơi.
Nấu ăn khi ở một mình
- Ưu tiên nồi điện, lò vi sóng, nồi chiên không dầu.
- Hạn chế chiên rán dầu nóng.
- Không để bếp đang bật khi rời phòng.
- Lắp thiết bị báo khói.
- Nấu vào lúc bạn tỉnh táo nhất trong ngày.
Rà lại định kỳ
- Hệ thống liên lạc còn hoạt động không.
- Bản kế hoạch còn đúng không.
- Số điện thoại còn đúng không.
- Nhờ ai đó thử tìm hồ sơ của bạn xem có tìm được không.
- Rà mỗi năm một lần là đủ.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- Một lịch liên lạc cố định là hệ thống quan trọng nhất khi sống một mình.
- Tránh khoá cửa từ bên trong và gửi chìa dự phòng cho người tin cậy.
- Mục tiêu là an toàn vừa đủ, không phải an toàn tuyệt đối — tự lập cũng là sức khoẻ.
Câu hỏi thường gặp
Người động kinh có sống một mình được không?
Nhiều người sống độc lập hoàn toàn bình thường. Mức chuẩn bị cần thiết tuỳ vào tần suất và loại cơn, nên hãy bàn cụ thể với bác sĩ.
Tôi nên chuẩn bị những gì?
Một lịch liên lạc cố định với người thân, điện thoại luôn trong tầm tay, thẻ thông tin y tế, nhà cửa được điều chỉnh an toàn và bản kế hoạch xử trí dán ở nơi dễ thấy.
Có nên cho hàng xóm biết không?
Nếu bạn thấy thoải mái thì rất nên, vì họ ở gần nhất khi có chuyện; chỉ cần cho họ bản hướng dẫn ngắn và số người thân của bạn.
Thiết bị báo động có đáng đầu tư không?
Có thể hữu ích nhưng không thiết bị nào phát hiện được mọi loại cơn, nên hãy hỏi bác sĩ loại nào phù hợp và đừng dựa hoàn toàn vào nó.