Giai đoạn sau cơn: vì sao người bệnh lú lẫn và mệt

Nhiều người nghĩ khi cơn dừng là mọi việc đã xong.

Thực ra giai đoạn sau cơn mới là phần dài nhất, và cũng là phần người bệnh cần được giúp nhiều nhất.

Vì sao có giai đoạn này

• Não vừa trải qua hoạt động điện bất thường.
• Các vùng chức năng cần thời gian trở lại bình thường.
• Cơ bắp vừa hoạt động rất mạnh.
• Cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng.
• Giai đoạn này có tên riêng trong y khoa và là hiện tượng bình thường.

Kéo dài bao lâu

• Từ vài phút tới vài giờ.
• Đôi khi cả ngày với cơn nặng.
• Mỗi người có thời gian riêng, khá ổn định qua các lần.
• Biết thời gian thường lệ của mình rất hữu ích.
• Nếu lần này kéo dài bất thường thì cần đi khám.

Những biểu hiện thường gặp

• Lú lẫn, không biết mình đang ở đâu.
• Buồn ngủ dữ dội.
• Đau đầu.
• Đau mỏi toàn thân.
• Buồn nôn.
• Nói khó, tìm từ khó.
• Cảm giác buồn bã hoặc lo âu.

Không nhớ gì về cơn

• Đây là điều rất phổ biến.
• Người bệnh thường không nhớ cả một đoạn trước cơn.
• Vì vùng não ghi nhớ bị ảnh hưởng.
• Đó là lý do mô tả của người chứng kiến quan trọng đến vậy.
• Đừng ép người bệnh nhớ lại, họ thật sự không nhớ được.

Đau mỏi cơ ngày hôm sau

• Cơ bắp co rất mạnh trong cơn.
• Đau mỏi có thể kéo dài một hai ngày.
• Giống như sau khi tập nặng.
• Nghỉ ngơi và uống đủ nước.
• Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu cần thuốc giảm đau.

Yếu một bên sau cơn

• Có thể yếu tạm thời tay hoặc chân một bên.
• Thường hồi phục trong vài giờ tới một ngày.
• Đây là thông tin có ích cho bác sĩ vì gợi ý vùng não liên quan.
• Nhưng lần đầu gặp thì phải đi khám.
• Cần phân biệt với đột quỵ.

Cắn vào lưỡi

• Thường ở cạnh bên lưỡi.
• Chảy máu có thể nhiều nhưng thường tự cầm.
• Vết thương ở lưỡi lành nhanh.
• Súc miệng nước muối loãng.
• Đi khám nếu vết cắn sâu hoặc chảy máu không cầm.
• Đây cũng là lý do không được nhét gì vào miệng trong cơn.

Tiểu không tự chủ

• Xảy ra ở một số cơn và là hiện tượng sinh lý bình thường.
• Nhiều người bệnh rất xấu hổ về điều này.
• Giúp họ thay đồ một cách kín đáo.
• Đừng nhắc tới trước mặt người khác.
• Sự tế nhị ở đây rất quan trọng.

Cách hỗ trợ người bệnh

• Ở lại bên cạnh.
• Nói câu ngắn, giọng bình tĩnh.
• Nhắc họ đang ở đâu và chuyện gì vừa xảy ra.
• Lặp lại khi cần, họ có thể quên ngay.
• Đừng dồn dập hỏi.
• Đừng bắt họ đứng lên ngay.

Giữ riêng tư

• Giãn người hiếu kỳ ra.
• Che chắn nếu cần.
• Không quay phim đăng lên mạng.
• Tỉnh dậy giữa đám đông đang nhìn là trải nghiệm rất tệ.
• Điều này ảnh hưởng lâu hơn cả bản thân cơn.

Khi nào được ăn uống lại

• Chờ tới khi người bệnh tỉnh táo hẳn.
• Bắt đầu bằng từng ngụm nước nhỏ.
• Không cho ăn uống khi còn lú lẫn vì nguy cơ sặc.
• Sau đó ăn nhẹ nếu họ muốn.
• Không ép ăn.

Hành vi lạ sau cơn

• Một số người đi lang thang, nói lảm nhảm.
• Một số trở nên kích động nếu bị giữ lại.
• Đây là do não chưa hồi phục, không phải cố ý.
• Đừng ghì giữ trừ khi họ đang ở chỗ nguy hiểm.
• Hướng dẫn nhẹ nhàng thay vì ngăn cản.

Cảm xúc sau cơn

• Nhiều người thấy buồn, lo, hoặc xấu hổ.
• Đây là hiện tượng có thật, một phần do sinh lý của não.
• Đừng coi nhẹ cảm xúc đó.
• Lắng nghe thay vì trấn an cho qua chuyện.
• Báo bác sĩ nếu cảm giác này kéo dài nhiều ngày.

Ghi lại giai đoạn này

• Mất bao lâu mới tỉnh táo hẳn.
• Có yếu một bên không.
• Có nói khó không.
• Có hành vi gì lạ không.
• Thông tin này giúp bác sĩ phân loại cơn.

Khi nào giai đoạn sau cơn là đáng lo

• Kéo dài lâu hơn hẳn so với các lần trước.
• Không tỉnh lại được.
• Yếu một bên không hồi phục.
• Sốt cao kèm theo.
• Đau đầu dữ dội bất thường.
• Những trường hợp này cần đi khám ngay.

Nghỉ ngơi sau đó

• Cho phép mình nghỉ phần còn lại của ngày.
• Không lái xe.
• Không vận hành máy móc.
• Ngủ nếu thấy cần.
• Hôm sau nhiều người vẫn thấy mệt, đó là bình thường.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Cơn dừng không phải là xong — giai đoạn sau cơn có thể kéo dài hàng giờ.
2. Người bệnh thật sự không nhớ gì — đừng ép họ nhớ lại.
3. Giữ riêng tư cho họ; điều này ảnh hưởng lâu hơn cả bản thân cơn.

Câu hỏi thường gặp