Dạy người thân cách xử trí: kế hoạch một trang

Người chứng kiến cơn của bạn thường hoảng và không biết làm gì.

Một trang giấy viết sẵn giải quyết được phần lớn vấn đề đó.

Vì sao cần viết ra giấy

• Lúc đó không ai nhớ nổi những gì đã nghe kể.
• Không ai có thời gian tra mạng.
• Chữ viết sẵn giúp người ta bình tĩnh hơn.
• Cũng giúp người lạ giúp bạn đúng cách.
• Một trang là đủ, đừng viết dài.

Phần một: cơn của tôi trông thế nào

• Mô tả cơn thường gặp nhất của bạn.
• Có báo trước không và báo bằng gì.
• Thường kéo dài bao lâu.
• Sau cơn bạn thường thế nào và bao lâu thì tỉnh.
• Biết trước thì người ta bớt hoảng.

Phần hai: hãy làm những việc này

• Bấm giờ ngay.
• Dọn đồ nguy hiểm xung quanh.
• Kê vật mềm dưới đầu.
• Khi cơn dừng thì lăn nằm nghiêng.
• Ở lại cho tới khi tôi tỉnh hẳn.
• Nói chuyện nhẹ nhàng, cho tôi thời gian.

Phần ba: đừng làm những việc này

• Đừng nhét gì vào miệng tôi.
• Đừng giữ chặt tay chân tôi.
• Đừng cho tôi uống gì khi đang co giật.
• Đừng quay phim chia sẻ ra ngoài.
• Đừng để đám đông xúm lại.

Phần bốn: khi nào gọi cấp cứu

• Cơn kéo dài quá năm phút.
• Cơn thứ hai nối tiếp mà tôi không tỉnh lại.
• Tôi không thở lại bình thường.
• Tôi bị chấn thương, nhất là ở đầu.
• Cơn xảy ra dưới nước.
• Cơn khác hẳn cơn thường ngày của tôi.

Phần năm: thông tin của tôi

• Họ tên và năm sinh.
• Chẩn đoán.
• Thuốc đang dùng theo tên hoạt chất.
• Dị ứng thuốc.
• Tên và số bác sĩ đang theo dõi.
• Hai số liên hệ người thân.

Nếu bạn có thuốc cắt cơn được kê

• Ghi rõ thuốc để ở đâu.
• Ghi rõ khi nào được dùng theo hướng dẫn bác sĩ.
• Ghi rõ ai đã được hướng dẫn cách dùng.
• Ghi rõ vẫn phải gọi cấp cứu sau khi dùng.
• Chỉ viết đúng những gì bác sĩ đã kê cho bạn.

Để bản kế hoạch ở đâu

• Dán ở tủ lạnh trong nhà.
• Một bản gập trong ví.
• Ảnh chụp trong điện thoại, đặt ở mục thông tin y tế.
• Một bản cho người sống cùng.
• Một bản cho nơi làm việc hoặc nhà trường.

Nói với ai ở nơi làm việc

• Bạn không bắt buộc phải nói với tất cả.
• Nhưng một hai người biết thì bạn an toàn hơn nhiều.
• Chọn người bạn tin và ngồi gần.
• Đưa bản kế hoạch và giải thích ngắn gọn.
• Nói rõ bạn muốn được đối xử bình thường.

Cách nói cho đỡ ngại

• Nói ngắn, thực tế, không cần kể bệnh sử.
• Tôi có động kinh, cơn của tôi trông như thế này.
• Nếu xảy ra thì bạn làm ba việc này.
• Gọi cấp cứu khi thấy điều này.
• Đa số người ta muốn giúp, chỉ là không biết cách.

Với nhà trường

• Gặp giáo viên chủ nhiệm và y tế trường.
• Đưa bản kế hoạch viết sẵn.
• Nói rõ khi nào gọi cấp cứu, khi nào gọi cho gia đình.
• Bàn về hoạt động cần điều chỉnh, ví dụ bơi lội.
• Nhấn mạnh trẻ nên được tham gia bình thường nhất có thể.

Với người trông trẻ hoặc người giúp việc

• Hướng dẫn trực tiếp, đừng chỉ đưa giấy.
• Cho họ nhắc lại các bước.
• Nhấn mạnh phần không được làm.
• Bảo đảm họ biết gọi ai.
• Kiểm tra lại sau vài tuần.

Thẻ hoặc vòng y tế

• Rất đáng có nếu bạn hay ra ngoài một mình.
• Ghi ngắn: có động kinh, số liên hệ.
• Người lạ nhìn thấy sẽ biết phải làm gì.
• Nhân viên y tế cũng tìm đầu tiên ở cổ tay.
• Đây là thứ nói thay bạn khi bạn không nói được.

Tập thử một lần

• Đọc bản kế hoạch cùng người nhà.
• Cho họ nhắc lại ba việc cần làm.
• Cho họ nhắc lại khi nào gọi cấp cứu.
• Chỉ cho họ biết thuốc và giấy tờ để ở đâu.
• Mười phút tập một lần đáng giá hơn nhiều lần dặn miệng.

Cập nhật định kỳ

• Cập nhật ngay khi đổi thuốc.
• Cập nhật khi kiểu cơn thay đổi.
• Cập nhật khi đổi số điện thoại.
• Ghi ngày cập nhật lên trên.
• Bỏ bản cũ để không ai đọc nhầm.

Khi bạn đổi chỗ ở hoặc chỗ làm

• Làm lại việc này ở nơi mới.
• Tìm một người để nói và đưa bản kế hoạch.
• Ghi lại số cấp cứu và bệnh viện gần nhất.
• Tìm hiểu đường tới đó.
• Vài phút chuẩn bị đổi lấy sự yên tâm lâu dài.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Một trang giấy là đủ — làm, không làm, khi nào gọi cấp cứu, thông tin liên hệ.
2. Ít nhất một hai người ở nơi bạn hay có mặt nên biết cách xử trí.
3. Cập nhật ngay khi đổi thuốc và bỏ bản cũ đi.

Câu hỏi thường gặp