Trẻ đang sốt co giật: từng bước xử trí tại nhà

Trong lúc đó bạn sẽ không nhớ nổi những gì đã đọc.

Vì thế hãy rút gọn còn ba việc, và in ra dán ở nơi dễ thấy.

Ba việc làm ngay

• Đặt trẻ nằm nghiêng trên nền phẳng.
• Dọn đồ nguy hiểm quanh trẻ.
• Nhìn đồng hồ, ghi giờ bắt đầu.
• Chỉ ba việc này thôi, đừng làm gì thêm.

Đặt trẻ nằm thế nào

• Nền nhà trải chăn mỏng là an toàn nhất.
• Không đặt lên giường cao vì trẻ có thể lăn ngã.
• Nghiêng người và đầu sang một bên.
• Không kê gối dày dưới đầu.
• Nới lỏng quần áo vùng cổ.

Dọn chỗ quanh trẻ

• Đưa đồ chơi cứng, đồ sắc ra xa.
• Đưa cốc nước nóng, phích nước ra khỏi tầm.
• Dọn chăn gối dày khỏi mặt trẻ.
• Nếu có anh chị em thì nhờ người lớn khác trông.

Bấm giờ ngay

• Đây là con số quyết định có gọi cấp cứu không.
• Cha mẹ luôn thấy cơn dài hơn thực tế rất nhiều.
• Nhìn đồng hồ điện thoại, đừng đếm nhẩm.
• Ghi cả giờ bắt đầu lẫn giờ kết thúc.
• Bác sĩ sẽ hỏi đúng con số này.

Tuyệt đối không làm

• Không nhét ngón tay, thìa, khăn vào miệng trẻ.
• Không giữ chặt tay chân.
• Không cạo gió, không vắt chanh, không nặn.
• Không tạt nước lạnh, không ngâm nước đá.
• Không cho uống nước, sữa hay thuốc.
• Không bế xốc trẻ chạy ra ngoài khi cơn còn đang diễn ra.

Vì sao không cho uống gì

• Trẻ đang co giật không nuốt được.
• Chất lỏng dễ vào đường thở.
• Sặc vào phổi là biến chứng nặng và có thật.
• Áp dụng cả với thuốc hạ sốt dạng uống.
• Chờ trẻ tỉnh hẳn rồi mới cho uống từng ngụm nhỏ.

Quan sát trong lúc cơn diễn ra

• Cơn bắt đầu ở đâu: toàn thân hay một bên.
• Mắt nhìn về hướng nào.
• Môi có tím không và tím bao lâu.
• Trẻ có đáp ứng khi gọi không.
• Nếu có người khác giữ an toàn thì quay video.

Khi cơn dừng

• Giữ trẻ nằm nghiêng.
• Lau miệng nếu có dịch hoặc chất nôn.
• Kiểm tra trẻ có thở bình thường không.
• Đắp mỏng, đừng ủ nhiều lớp.
• Ở cạnh và nói nhẹ nhàng.

Trẻ ngủ sau cơn

• Ngủ sâu sau cơn là bình thường.
• Điều cần kiểm tra là có đánh thức được không.
• Và có thở đều không.
• Nếu không đánh thức được thì gọi cấp cứu.
• Đừng cố lay mạnh, chỉ gọi tên và chạm nhẹ.

Khi trẻ tỉnh

• Trẻ có thể quấy, mệt, không nhận ra ngay.
• Ôm và nói chuyện nhẹ nhàng.
• Cho uống nước từng ngụm nhỏ.
• Đo nhiệt độ.
• Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về cách hạ sốt phù hợp.

Về việc hạ sốt sau cơn

• Mục tiêu là để trẻ dễ chịu, không phải để ngăn cơn tiếp theo.
• Dùng đúng loại và đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Không tự tăng liều vì sợ trẻ giật lại.
• Không xen kẽ nhiều loại thuốc nếu không được dặn.
• Cho trẻ mặc thoáng, uống đủ nước.

Gọi cấp cứu khi

• Cơn kéo dài quá năm phút.
• Cơn thứ hai xảy ra ngay sau cơn đầu.
• Trẻ không tỉnh lại sau cơn.
• Trẻ khó thở hoặc tím kéo dài.
• Trẻ dưới sáu tháng tuổi.
• Kèm cổ cứng, nôn nhiều, phát ban lạ, thóp phồng.
• Đây là cơn đầu tiên của trẻ.
• Trẻ chỉ giật một bên người.

Trong lúc chờ xe cấp cứu

• Giữ trẻ nằm nghiêng.
• Tiếp tục theo dõi hơi thở.
• Mở cửa, bật đèn lối vào.
• Chuẩn bị sổ khám bệnh và danh sách thuốc.
• Ghi lại mốc thời gian.

Nếu chỉ có một mình bạn ở nhà

• Vẫn làm ba việc: nằm nghiêng, dọn chỗ, bấm giờ.
• Bật loa ngoài khi gọi cấp cứu để rảnh hai tay.
• Không rời trẻ để đi tìm đồ.
• Nhờ hàng xóm nếu cần người mở cửa cho xe cấp cứu.
• Giữ điện thoại luôn trong tầm tay khi trẻ ốm.

Chuẩn bị sẵn từ trước

• In bản hướng dẫn ba bước dán ở tủ lạnh.
• Ghi số cấp cứu ở nơi dễ thấy.
• Ghi sẵn cân nặng hiện tại của trẻ.
• Dạy người trông trẻ và ông bà cùng biết.
• Đọc lại mỗi khi trẻ bắt đầu ốm.

Sau khi mọi việc qua

• Ghi lại chi tiết cơn ngay khi còn nhớ.
• Ghi nhiệt độ đo được.
• Ghi trẻ ốm gì mấy ngày trước.
• Mang tất cả đi khám.
• Cho phép mình run và mệt, đó là bình thường.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Nằm nghiêng, dọn chỗ, bấm giờ — chỉ ba việc, đừng làm gì thêm.
2. Không cho uống gì khi đang co giật, kể cả thuốc hạ sốt.
3. In bản hướng dẫn dán ở tủ lạnh và dạy cả ông bà, người trông trẻ.

Câu hỏi thường gặp