Sau một cơn sốt cao co giật, cha mẹ thường chuyển sang ám ảnh với nhiệt kế.
Nhưng hiểu đúng mục tiêu của việc hạ sốt sẽ làm cả nhà bớt căng thẳng rất nhiều.
Sốt không phải là bệnh
- Sốt là phản ứng của cơ thể trước nhiễm trùng.
- Nó là một phần của cơ chế phòng vệ.
- Điều quan trọng là nguyên nhân gây sốt, không phải con số.
- Trẻ sốt vừa mà vẫn chơi khác với trẻ sốt nhẹ mà li bì.
- Nhìn trẻ, đừng chỉ nhìn nhiệt kế.
Mục tiêu của hạ sốt
- Làm trẻ dễ chịu hơn.
- Giúp trẻ uống được, ngủ được.
- Không phải để đưa nhiệt độ về đúng một mức.
- Không phải để ngăn cơn co giật tiếp theo.
- Hiểu điều này giúp tránh dùng thuốc quá tay.
Đo nhiệt độ cho đúng
- Dùng nhiệt kế điện tử, không dùng nhiệt kế thuỷ ngân.
- Đo ở vị trí phù hợp với tuổi của trẻ.
- Hỏi bác sĩ vị trí nào phù hợp nhất cho con bạn.
- Ghi lại nhiệt độ kèm giờ đo.
- Đo lại sau khi dùng thuốc theo hướng dẫn.
Những cách cần bỏ hẳn
- Lau người bằng cồn hoặc rượu.
- Ngâm trẻ trong nước đá.
- Đắp khăn lạnh buốt lên người.
- Cạo gió, giác hơi cho trẻ nhỏ.
- Ủ nhiều lớp chăn cho "ra mồ hôi".
- Tất cả đều không giúp và có cái gây hại thật.
Vì sao không dùng cồn
- Cồn hấp thu qua da của trẻ.
- Có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ nhỏ.
- Hơi cồn cũng độc khi hít phải.
- Đây là cách nguy hiểm nhất trong nhóm dân gian.
- Bỏ hẳn, không có ngoại lệ.
Vì sao không ngâm nước đá
- Lạnh đột ngột làm mạch máu da co lại.
- Trẻ run lẩy bẩy, mà run lại sinh thêm nhiệt.
- Kết quả là thân nhiệt bên trong không giảm.
- Trẻ thì rất khó chịu và hoảng sợ.
- Phản tác dụng hoàn toàn.
Cách làm trẻ dễ chịu
- Mặc đồ mỏng, thoáng.
- Phòng thoáng khí, không quá nóng.
- Lau người bằng nước ấm nếu trẻ thấy dễ chịu.
- Cho uống nước thường xuyên từng chút.
- Để trẻ nghỉ ngơi, không ép ăn.
- Dừng lau nếu trẻ khó chịu hoặc run.
Về thuốc hạ sốt
- Liều tính theo cân nặng, không theo tuổi.
- Cân lại trẻ định kỳ vì trẻ lớn nhanh.
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về loại và cách dùng đúng.
- Dùng đúng dụng cụ đo đi kèm sản phẩm.
- Không dùng thìa ăn cơm để đong.
- Ghi lại giờ mỗi lần dùng.
Tránh dùng chồng thuốc
- Nhiều thuốc cảm cúm có sẵn thành phần hạ sốt bên trong.
- Dùng thêm thuốc hạ sốt riêng là dùng chồng.
- Đây là nguyên nhân quá liều rất hay gặp.
- Đọc thành phần hoặc hỏi dược sĩ trước khi dùng.
- Mang tất cả sản phẩm đang dùng ra hỏi.
Ghi lại để tránh nhầm
- Viết giờ và loại thuốc mỗi lần dùng lên một tờ giấy.
- Nhất là khi có nhiều người cùng chăm trẻ.
- Ông bà và bố mẹ dễ cho trùng liều nếu không ghi.
- Dán tờ giấy đó cạnh chỗ để thuốc.
- Một tờ giấy đơn giản ngăn được nhiều sai sót.
Uống đủ nước quan trọng hơn người ta nghĩ
- Sốt làm mất nước nhanh hơn.
- Cho uống ít một, nhiều lần.
- Trẻ bú mẹ thì cho bú nhiều cữ hơn.
- Theo dõi số lần tiểu trong ngày.
- Tiểu rất ít là dấu hiệu cần đi khám.
Dấu hiệu phải đi khám
- Trẻ dưới ba tháng tuổi bị sốt.
- Li bì, khó đánh thức.
- Thở nhanh, thở rút lõm ngực.
- Nôn nhiều, không uống được.
- Tiểu rất ít hoặc không tiểu.
- Phát ban không mất khi ấn vào.
- Cổ cứng, thóp phồng.
- Sốt kéo dài nhiều ngày không rõ nguyên nhân.
Nhìn trẻ chứ đừng nhìn con số
- Trẻ vẫn chơi, vẫn uống được là dấu hiệu tốt.
- Trẻ li bì dù sốt không cao lại đáng lo hơn.
- Màu da, nhịp thở, mức độ tỉnh táo quan trọng hơn nhiệt kế.
- Bác sĩ cũng đánh giá theo cách đó.
Ăn uống khi trẻ sốt
- Trẻ ăn ít hơn khi sốt là bình thường.
- Uống đủ quan trọng hơn ăn đủ.
- Cho món dễ nuốt, chia nhiều bữa nhỏ.
- Đừng ép ăn vì dễ gây nôn.
- Trẻ sẽ ăn bù khi khoẻ lại.
Đừng đo nhiệt độ liên tục
- Đo quá nhiều làm cả nhà căng thẳng.
- Cũng làm trẻ mệt và khó ngủ.
- Đo theo mốc hợp lý và ghi lại.
- Ngủ được là điều trẻ đang cần.
- Đừng đánh thức trẻ chỉ để đo nhiệt độ.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- Mục tiêu là trẻ dễ chịu, không phải đưa nhiệt độ về một con số.
- Bỏ hẳn cồn và nước đá — một cái gây ngộ độc, một cái phản tác dụng.
- Ghi giờ và loại thuốc mỗi lần dùng, nhất là khi nhiều người cùng chăm trẻ.
Câu hỏi thường gặp
Mục tiêu của việc hạ sốt là gì?
Là làm trẻ dễ chịu hơn để ăn ngủ được, chứ không phải đưa nhiệt độ về một con số cụ thể, vì bản thân sốt là phản ứng bảo vệ của cơ thể.
Có nên lau người bằng cồn hoặc ngâm nước đá không?
Không. Cồn hấp thu qua da và gây ngộ độc, còn nước đá làm trẻ run lẩy bẩy khiến thân nhiệt tăng trở lại và trẻ rất khó chịu.
Có nên xen kẽ hai loại thuốc hạ sốt không?
Chỉ khi bác sĩ hướng dẫn cụ thể, vì tự xen kẽ dễ dẫn tới nhầm liều và quá liều, nên hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước.
Khi nào phải đưa trẻ đi khám dù chỉ sốt?
Trẻ dưới ba tháng tuổi sốt, trẻ li bì khó đánh thức, thở nhanh hoặc khó thở, nôn nhiều, không uống được, tiểu rất ít, hoặc có phát ban không mất khi ấn.