Cơn không xảy ra hoàn toàn ngẫu nhiên với mọi người.
Nhiều người có những yếu tố làm cơn dễ xảy ra hơn, và phần lớn nằm trong tầm tay họ.
Hai yếu tố hàng đầu
- Thiếu ngủ.
- Bỏ liều thuốc.
- Cả hai đều phổ biến và đều phòng được.
- Xử lý hai điều này thường cải thiện rõ nhất.
- Và cả hai đều không tốn tiền.
Thiếu ngủ
- Thiếu ngủ hạ ngưỡng gây cơn.
- Không chỉ thức trắng mà cả ngủ không đủ nhiều đêm liền.
- Giờ ngủ thất thường cũng ảnh hưởng.
- Sinh viên mùa thi, người làm ca đêm là nhóm hay gặp.
- Giữ giờ ngủ đều kể cả cuối tuần.
Cách cải thiện giấc ngủ
- Đi ngủ và thức dậy cùng giờ mỗi ngày.
- Hạn chế màn hình trước giờ ngủ.
- Tránh cà phê buổi chiều tối.
- Phòng tối và mát.
- Báo bác sĩ nếu bạn ngáy to và buồn ngủ ban ngày.
- Rối loạn giấc ngủ chưa điều trị làm cơn khó kiểm soát.
Bỏ liều thuốc
- Đây là nguyên nhân hàng đầu của cơn đột ngột tái phát.
- Bỏ một liều cũng có thể đủ ở một số người.
- Nguyên nhân thường là quên, hết thuốc, hoặc ngại tác dụng phụ.
- Cả ba đều giải quyết được nếu nói ra.
- Hỏi bác sĩ phải làm gì khi quên một liều.
Cách nhớ uống thuốc
- Gắn với thói quen cố định hằng ngày.
- Dùng hộp chia thuốc theo ngày.
- Đặt báo thức trên điện thoại.
- Đặt thuốc ở nơi bạn chắc chắn nhìn thấy.
- Đặt lịch nhắc lấy thuốc trước khi hết.
- Mang theo liều dự phòng khi đi xa.
Rượu bia
- Làm cơn dễ xảy ra hơn theo nhiều cách.
- Ảnh hưởng trực tiếp tới não.
- Làm giấc ngủ kém chất lượng dù bạn thấy ngủ được.
- Có thể tương tác với thuốc.
- Cơn hay xảy ra vào hôm sau chứ không phải lúc đang uống.
- Hỏi bác sĩ về trường hợp cụ thể của bạn.
Nếu bạn vẫn uống
- Nói thật với bác sĩ, không ai phán xét.
- Giấu thông tin dẫn tới đổi thuốc không cần thiết.
- Đừng bỏ liều thuốc vì nghĩ không nên uống chung với rượu.
- Hỏi bác sĩ cách xử lý tình huống đó.
- Đừng ngừng rượu đột ngột nếu bạn uống nhiều lâu ngày.
Căng thẳng
- Căng thẳng kéo dài làm cơn dễ xảy ra hơn.
- Một phần vì nó ảnh hưởng giấc ngủ.
- Một phần vì nó ảnh hưởng việc dùng thuốc đều.
- Nói với bác sĩ nếu bạn đang trong giai đoạn khó khăn.
- Có các biện pháp hỗ trợ thực tế.
Sốt và nhiễm trùng
- Ốm sốt có thể làm cơn dễ xảy ra hơn.
- Nôn nhiều làm thuốc không hấp thu đủ.
- Tiêu chảy cũng vậy.
- Hỏi bác sĩ phải làm gì khi bạn ốm và nôn sau khi uống thuốc.
- Chuẩn bị trước cho tình huống này.
Một số thuốc khác
- Một số thuốc có thể hạ ngưỡng gây cơn.
- Một số thuốc tương tác với thuốc chống động kinh.
- Kể cả thuốc mua không cần đơn và thực phẩm chức năng.
- Luôn nói bạn có động kinh khi được kê thuốc mới.
- Nhờ dược sĩ kiểm tra tương tác.
Ánh sáng nhấp nháy
- Chỉ một phần nhỏ người động kinh nhạy cảm với điều này.
- Bác sĩ sẽ nói rõ nếu nó áp dụng với bạn.
- Nếu có thì tránh đèn nhấp nháy, giảm độ sáng màn hình.
- Ngồi xa màn hình, dùng phòng đủ sáng.
- Nếu không có thì đừng tự kiêng không cần thiết.
Chu kỳ kinh nguyệt
- Một số phụ nữ có cơn tập trung vào giai đoạn nhất định của chu kỳ.
- Ghi nhật ký kèm ngày kinh giúp nhận ra điều này.
- Nói với bác sĩ nếu bạn thấy quy luật.
- Có cách xử trí cho tình huống này.
- Đây là điều rất hay bị bỏ qua.
Nhật ký là công cụ chính
- Ghi ngày giờ mỗi cơn.
- Ghi giờ ngủ đêm trước.
- Ghi có uống đủ thuốc không.
- Ghi rượu bia, căng thẳng, ốm sốt.
- Với phụ nữ ghi thêm ngày chu kỳ.
- Sau vài tháng quy luật sẽ hiện ra.
Đừng đổ lỗi cho bản thân
- Không phải cơn nào cũng có yếu tố kích hoạt.
- Nhiều cơn xảy ra dù bạn làm mọi thứ đúng.
- Nhận ra yếu tố là để giảm bớt, không phải để trách mình.
- Nói với bác sĩ nếu bạn thấy áp lực vì điều này.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- Thiếu ngủ và bỏ liều thuốc là hai yếu tố hàng đầu, và cả hai đều trong tầm tay bạn.
- Ghi nhật ký kèm giấc ngủ và thuốc để tìm ra quy luật riêng của mình.
- Chỉ một phần nhỏ nhạy cảm với ánh sáng nhấp nháy — đừng tự kiêng nếu bác sĩ không nói vậy.
Câu hỏi thường gặp
Yếu tố kích hoạt phổ biến nhất là gì?
Thiếu ngủ và bỏ liều thuốc là hai yếu tố phổ biến nhất, và cũng là hai yếu tố hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của người bệnh.
Người động kinh có được uống rượu bia không?
Rượu bia làm cơn dễ xảy ra hơn, ảnh hưởng giấc ngủ và có thể tương tác với thuốc, nên hãy hỏi bác sĩ về trường hợp cụ thể của bạn.
Có phải ai cũng nhạy cảm với ánh sáng nhấp nháy không?
Không, chỉ một phần nhỏ người động kinh nhạy cảm với ánh sáng, nên đừng tự kiêng màn hình nếu bác sĩ không nói rằng điều đó áp dụng với bạn.
Làm sao biết yếu tố nào là của riêng tôi?
Ghi nhật ký cơn kèm giấc ngủ, thuốc, rượu bia và mức căng thẳng, rồi sau vài tuần tới vài tháng sẽ thấy quy luật riêng của bạn.